Historia powstania Towarzystwa Chirurgii Robotowej

Największy przełom w rozwoju chirurgii małoinwazyjnej w naszym szpitalu, nastąpił w roku 2010, kiedy to za staraniem prof. Wojciecha Witkiewicza , środkami grantu Funduszu Nauki Technologii Polskiej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego został zakupiony jako pierwszy w Polsce system chirurgiczny da Vinci Si amerykańskiej firmy Intuitive. Jednocześnie zostało powołane do życia Polskie Towarzystwo Chirurgii Robotowej. Na pierwszego prezesa został wybrany Pan Profesor Wojciech Witkiewicz. Od momentu założenia Towarzystwa, statutowe zadania to: opracowywanie i wdrażanie nowych procedur operacyjnych w chirurgii pozostałych dyscyplinach zabiegowych, przy użyciu zaawansowanych rozwiązań technicznych (robotów chirurgicznych), upowszechnianie wiedzy o możliwości wykonywania operacji chirurgicznych przy wykorzystaniu robotów chirurgicznych oraz inicjowanie i wspieranie interdyscyplinarnych badań naukowych i klinicznych. W pierwszym roku działania Towarzystwa, w dniu 13 grudnia została wykonana pierwsza operacja z użyciem wrocławskiego robota. Była to operacja prawej hemikolektomii z powodu choroby nowotworowej, wykonana u 71 letniego mężczyzny. Na tą pionierską operację, do Wrocławia został zaproszony uznany specjalista chirurgii robotowej, ordynator Oddziału Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej z National Hospital w Alessandrii we Włoszech – profesor Giuseppe Spinoglio. Korzystając z obecności znamienitego gościa, wrocławscy chirurdzy przeprowadzili w kolejnym dniu jeszcze dwie operacje prawostronnej hemikolektomii techniką robotową. W składzie zespołu operacyjnego oprócz profesora Wojciecha Witkiewicza i profesora Giuseppe Spinoglio był jeszcze doktor Jakub Turek. Kilka dni później zespół urologów ze Szpitala Wojewódzkiego pod kierunkiem profesora Witkiewicza oraz ordynatora Oddziału Urologii doktora n. med. Jerzego Sokołowskiego, w asyście doktora Marka Fiutowskiego i dr Lesława Świebockiego, przy obecności zaproszonego gościa profesora Alexandra Mottrie z OLV Hospital w Aalst w Belgii, uznanego pioniera chirurgii robotowej w urologii, przeprowadził w dniu 17.12. 2010 roku pierwsze dwie operacje prostatektomii techniką robotową. Kolejna operacja prostatektomii została wykonana już następnego dnia. Pierwszym pacjentem poddanym robotowej prostatektomii był 60 letni mężczyzna z rozpoznanym rakiem prostaty. Kolejnym wyzwaniem, z którym zmierzył się tym razem zespół ginekologów z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego we Wrocławiu, była operacja histerektomii techniką robotową. Do udziału w tym wydarzeniu został zaproszony profesor Jan Persson z Skåne University Hospital w Lund w Szwecji. Dwie operacje histerektomii w dniu 17.01.2011 roku wraz z Profesorem Perssonem, przeprowadzili dr n. med. Jarosław Pająk oraz dr Łukasz Radecki. Następnego dnia zespół wykonał operację rozszerzonej histerectomii wraz z węzłami miednicy małej. 19 stycznia 2011 roku zespół urologów wykonał już całkowicie samodzielnie, operację prostatectomii techniką robotową.. Zespołem kierował dr n. med. Jerzy Sokołowski, a chirurgami asystującymi byli dr Lesław Świebocki i dr Marek Fiutowski. 20 stycznia 2011, zespół chirurgów pod kierunkiem profesora Wojciecha Witkiewicza wykonał pierwsze operacje cholecystectomii techniką robotową. Asystowali profesorowi Witkiewiczowi dr Jakub Turek oraz dr Jerzy Banaszek. Operacje cholecystectomii były bardzo istotne dla systematycznego rozwoju programu robotowego. Pozwalały na nabieranie biegłości w stosowaniu techniki robotowej, co było niezwykle ważne dla wykonywania bardziej złożonych procedur w późniejszym czasie. Kolejną procedurą wykonaną całkowicie samodzielnie przez wrocławskich chirurgów była epinefrektomia w technice robotowej. 10 lutego 2011 roku profesor Wojciech Witkiewicz wraz z dr Jakubem Turkiem i dr Jerzym Banaszkiem wykonali operację usunięcia lewego nadnercza u 60 letniego pacjenta. Z kolei 18 lutego 2011 roku zespół ginekologów wrocławskich wykonał całkowicie samodzielnie operację histerektomii z rozszerzonym usunięciem macicy ze wskazań onkologicznych. Operował zespół w składzie: dr n. mad. Jarosław Pająk oraz dr Wojciech Rogala. W marcu 2011 roku do Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego we Wrocławiu został zaproszony prof. Petr Stadler z praskiego Szpitala Na Homolce w Republice Czeskiej. Wraz z zaproszonym gościem zespół chirurgów w składzie: profesor Wojciech Witkiewicz, dr n. med. Wojciech Iwanowski wykonali techniką robotową operację wszczepienia protezy rozwidlonej aortalno-dwuudowej u 62 letniego pacjenta cierpiącego na miażdżycę, w lokalizacji aortalno-biodrowej o typie zespołu Leriche’a. W kwietniu 2011 roku do Wrocławia na zaproszenie profesora Witkiewicza przyjechał ze Stanów Zjednoczonych polski chirurg praktykujący od wielu lat w Chicago – prof. Sławomir Marecik, jeden z prekursorów chirurgii robotowej w chirurgii kolorektalnej. Towarzyszył mu chirurg dr n. med. Marek Zawadzki, z doświadczeniem zdobytym podczas rocznego stażu z zakresu chirurgii robotowej w School of Medicine, University of Illinois at Chicago. Goście wraz z profesorem Wojciechem

Witkiewiczem oraz dr n. med. Markiem Rzącą wykonali pierwszą w Polsce operację przedniej resekcji odbytnicy w technice robotowej. Operację 51 letniego pacjenta mogło na żywo obejrzeć kilkuset chirurgów, będących uczestnikami XVI Zjazdu Sekcji Videochirurgii Towarzystwa Chirurgów Polskich, który w dniach 14-15 kwietnia odbywał się w Gdańsku. Operacja była transmitowana na żywo w dniu 15 kwietnia 2011 roku. Kolejną operacją wykonaną w technice robotowej w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym we Wrocławiu była operacja usunięcia śledziony u 52 letniej pacjentki. Zespół w składzie profesor Wojciech Witkiewicz, dr Jerzy Banaszek oraz dr Jakub Turek operowali pacjentkę w dniu 19 kwietnia 2011 roku. Pierwsza samodzielna operacja brzusznej resekcji odbytnicy u 56 letniego pacjenta z rakiem odbytnicy odbyła się pod kierunkiem profesora Wojciecha Witkiewicza w dniu 23 sierpnia 2011 roku. W skład zespołu chirurgicznego wchodzili ponadto dr n. med. Marek Rząca, dr Jerzy Banaszek oraz dr Jakub Turek. W dniach 12-13 września 2011 roku w ramach działalności statutowej Polskiego Towarzystwa Chirurgii Robotowej zostały zorganizowane – pierwsze w Polsce- Międzynarodowe Warsztaty Chirurgii Robotowej. W warsztatach uczestniczyło ponad 30 chirurgów z czołowych polskich ośrodków. Gośćmi specjalnymi byli ponownie prof.. Sławomir Marecik oraz dr n. med. Marek Zawadzki, którzy wspólnie z chirurgami z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego we Wrocławiu przeprowadzili w pierwszym dniu warsztatów operację hemikolektomii prawostronnej, natomiast w dniu drugim operację przedniej resekcji odbytnicy. Warsztaty spotkały się z ogromnym zainteresowaniem i dużym uznaniem, ponieważ dla większości przybyłych chirurgów, były pierwszą okazją do zetknięcia się z chirurgią robotową, bezpośrednio na sali operacyjnej, przy operowanym pacjencie. W sumie od grudnia 2010 roku do końca 2011 roku w Szpitalu Wojewódzkim we Wrocławiu udało się wykonać techniką robotową 60 operacji, w tym 14 cholecystektomii, 4 przednie resekcje odbytnicy, 1 brzuszno-krzyżowe wycięcie odbytnicy, 2 adrenalektomie nadnercza lewego, 3 splenektomie, 2 hemikolektomie prawostronne, 1 hemikolektomię lewostronną, 1 resekcje poprzecznicy, 1 implantacje protezy rozwidlonej aortalno-dwuudowej, 24 prostatektomie, 2 operacje całkowitego usunięcia macicy bez przydatków, 2 operacje całkowitego usunięcia macicy z przydatkami, 1 operację rozszerzonego usunięcia macicy z węzłami chłonnymi, 1 operację usunięcia macicy m. Wertheim i 1 operację zmodyfikowanego rozszerzonego usunięcia macicy. Rok 2012, oprócz wykonania kolejnych 41 operacji robotowych, zaowocował organizacją I Międzynarodowego Kongresu Polskiego Towarzystwa Chirurgii Robotowej. Obok czołowych chirurgów, urologów i ginekologów polskich, czynny udział w Kongresie wzięli również znamienici goście z zagranicy. Wśród zaproszonych gości byli m.in. prof. Aleksander Mottrie z Aalst – Belgia, prof. Giuseppe Spinoglio z Alessandrii – Włochy, prof. Petr Stadler z czeskiej Pragi, prof. Jan Persson – z Lund – Szwecja, prof. Sławomir Marecik z Chicago – USA, dr Jacek Cywiński z Cleveland – USA. W trakcie kongresu odbyły się sesje chirurgii ogólnej, chirurgii naczyniowej, chirurgii hepatobiliarnej, ginekologii, urologii oraz anestezjologii. W trakcie trwania kongresu zgromadzeni w Hali Stulecia we Wrocławiu goście obejrzeli na żywo transmisje z trójwymiarowym przekazem video z 3 operacji całkowitego usunięcia macicy, usunięcia trzonu macicy oraz prostatektomii techniką robotową. Również w marcu 2012 roku kolejnym sukcesem mógł się cieszyć zespół chirurgiczno-ginekologiczny, który w dniu 27 marca wykonał pierwszą operację równoczesnego usunięcia en bloc odbytnicy wraz z macicą. Wskazaniem do operacji był zaawansowany nowotwór odbytnicy naciekający na macicę. W składzie zespołu operacyjnego byli oprócz profesora Wojciecha Witkiewicza, dr n. med. Marek Zawadzki, dr n. med. Roman Czarnecki, dr n. med., Jarosław Pająk oraz dr Łukasz Radecki. Kolejnym etapem rozwoju chirurgii robotowej we Wrocławiu było zastosowanie systemu robotowego w chirurgii metabolicznej. 19 kwietnia 2012 roku wraz z profesorem Wojciechem Witkiewiczem operację mankietowej resekcji żołądka w technice robotowej u 160 kilogramowego pacjenta wykonali dr Rafał Mulek oraz dr n. med. Marek Zawadzki. Kilka miesięcy później 16 października ten sam zespół chirurgów przy udziale profesora Krzysztofa Paśnika kierownika Kliniki Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej, Metabolicznej i Torakochirugii w Centralnym Szpitalu Klinicznym MON Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie, wykonał w technice robotowej pierwszą operację bypass’u żołądkowego u pacjenta z 3 stopniem otyłości. W trakcie tej operacji oba zespolenia zostały wykonane jeszcze w technice staplerowej. Ostatecznie rok 2012 podsumowano wykonaniem 42 procedur robotowych w tym, 3 przednimi resekcjami odbytnicy, 2 przednimi resekcjami odbytnicy z jednoczasowym usunięciem macicy, 2 brzuszno-krzyżowymi resekcjami odbytnicy,, 4 hemikolektomiami prawostronnymi, 6 splenektomiami, 1 adrenalektomią lewostronną, 5 mankietowymi resekcjami żołądka, 1 operacją bypass’u żołądkowego, 5 histerektomiami w różnych modyfikacjach oraz 13 prostatektomiami. W roku 2012 w dniach 27-29 września po raz pierwszy chirurdzy ze Specjalistycznego Szpitala Wojewódzkiego we Wrocławiu, dr n. med. Marek Zawadzki, dr Jakub Turek na czele z profesorem Wojciechem Witkiewiczem, wzięli udział w 4 -tym Światowym Kongresie Robotyki Klinicznej i Chirurgicznej Innowacji, który odbywał się w Chicago w Stanach Zjednoczonych. W trakcie kongresu przedstawili referat pod tytułem: “Wdrożenie pierwszego programu kolorektalnej chirurgii robotowej w Polsce – wstępne doświadczenia i ograniczenia dla polskiego Narodowego Funduszu Zdrowia”. Profesor Wojciech Witkiewicz w trakcie trwania kongresu został również członkiem CRSA – Clinical Robotic Surgery Association. Początek roku 2013 został zdominowany przez projekt rodzinnego przeszczepu nerki od żywego dawcy z pobraniem narządu od członka rodziny. Zanim wykonano ten pionierski zabieg, zespół chirurgów, anestezjologów i instrumentariuszek odbył szkolenie w Szpitalu Uniwersyteckim w Nancy we Francji, w klinice prowadzonej przez prof. Jacques’a Hubert’a, wybitnego specjalistę chirurgii robotowej i transplantacyjnej, innowatora operacji pobierania nerek z zastosowaniem robota da Vinci, którego zespół od 2002 roku wykonał 150 tego typu zabiegów. Po powrocie do Polski profesor Witkiewicz wraz z zespołem wykonał w dniach 3 i 4 stycznia 2013 roku 2 operacje usunięcia marskich nerek, co było ostatnim etapem przygotowań do operacji przeszczepu.

W dniu 7 stycznia 2013 roku pod kierunkiem zaproszonego profesora Jacques’a Hubert’a oraz profesora Wojciecha Witkiewicza zespół chirurgów w składzie: dr n. med. Marek Zawadzki, dr Jakub Turek i dr n. med. Wojciech Iwanowski przeprowadzili operację pobrania nerki od żywego dawcy, a następnie drugi zespół chirurgów, w składzie dr n med. Henryk Lisiak, dr Jerzy Banaszek i dr Anna Łoś, przeszczepił nerkę metodą klasyczną biorcy – 36 letniemu synowi dawczyni. Operacja była szeroko komentowana w świecie polskiej medycyny i w ogólnopolskich mediach i z pewnością była donośnym

głosem poruszającym ideę przeszczepów rodzinnych w Polsce, jak również samej transplantologii. Kolejną procedurą wykonaną po raz pierwszy techniką robotową w Polsce, była operacja plastyki wodonercza w przebiegu zwężenia podmiedniczkowego odcinka moczowodu. Operację wykonał zespół w składzie dr Marek Fiutowski i dr Piotr Bełda w dniu 3 czerwca 2013 roku. Również w czerwcu 2013 roku wykonano pierwszy zabieg usunięcia guza nowotworowego nerki o średnicy 6 cm z pozostawieniem narządu (NSS). Operację w dniu 17 czerwca przeprowadził zespół w składzie dr M. Fiutowski, dr Marek Bełda i dr Piotr Bełda. W dniu 17 lipca 2013 roku w Szpitalu Wojewódzkim przeprowadzono kolejną innowacyjną operację onkologiczną. Zespół chirurgów w składzie dr n. med. Roman Czarnecki, dr n. med. Marek Zawadzki oraz dr Rafał Mulek, pod kierunkiem profesora Wojciecha Witkiewicza przeprowadził operację częściowej resekcji żołądka. Z kolei 13 sierpnia 2013 roku po raz kolejny zmierzono się z operacją bypass’u żołądkowego przeprowadzoną z powodu otyłości. Tym razem operację przeprowadzoną pod kierunkiem profesora Wojciecha Witkiewicza wykonał zespół chirurgów w składzie: dr Rafał Mulek, dr Krzysztof Jacyna oraz dr Maciej Liebner. W trakcie operacji ręcznie techniką robotową zostało wykonane zespolenie żołądkowo-jelitowe. Operację bypass’u żołądkowego, w trakcie której oba zespolenia wykonano techniką robotową, przeprowadził po raz pierwszy w dniu 28 sierpnia 2013 roku zespół w składzie: dr Rafał Mulek, dr Krzysztof Jacyna oraz dr n. med. Marek Zawadzki. W sumie, w roku 2013 przeprowadzono 46 procedur w technice robotowej, w tym 1 operację pobrania nerki od żywego dawcy, 1 operację całkowitej resekcji żołądka, 1 operację dystalnej resekcji żołądka sposobem Roux-en-Y, 1 operację dystalnej resekcji żołądka sposobem B1, 9 operacji bypass’u żoładkowego, 4 operacje hemikolektomii prawostronnej, 6 operacji przedniej resekcji odbytnicy, 1 splenectomię, 2 adrenalektomie lewostronne, 1 adrenalektomię prawostronną, 3 plastyki wodonercza, 9 prostatectomii, 1 operację tumorectomii guza nerki z zaoszczędzeniem narządu, 2 operacje usunięcia nerki lewej i 4 operacje usuięcia nerki prawej. W roku 2014, urolodzy z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego we Wrocławiu przeprowadzili operację usunięcie nerki z całym moczowodem ( nefroureterektomia ) w przebiegu raka urotelialnego miedniczki nerkowej. Operację przeprowadził w dniu 28 kwietnia dr Marek Fiutowski w asyście dr Adriana Czekaja. W sumie, w roku 2014 przeprowadzono 34 procedury chirurgiczne, w tym 2 dystalne resekcje żołądka, 3 operacje bypass’u żołądkowego, 6 hemikolectomii prawostronnych, 4 przednie resekcje odbytnicy, 1 splenectomię, 1 adrenalektomię lewostronną, 15 prostatectomii oraz 1 nephrectomię lewostronną i 1 nephrectomię prawostronną. W roku 2015 środki finansowe Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego we Wrocławiu, pozwoliły na wykonanie już tylko 25 procedur robotowych, w tym 3 operacji brzuszno- krzyżowej amputacji odbytnicy, 7 przednich resekcji odbytnicy, 1 totalnej resekcji żołądka, 4 operacje bypass’u żołądkowego, 5 mankietowych resekcji żołądka, 1 adrenalektomię prawostronną, 3 prostatektomie i 1 nefrektomię lewostronną. końcówki W roku 2016, szpital zorganizowal II Międzynarodowy Kongres Polskiego Towarzystwa Chirurgii Robotowej połączony z I Polsko-Włoskim Sympozjum Chirurgii Robotowej w Onkologii, które z inicjatywy profesora Wojciecha Witkiewicza, przy zaangażowaniu członków Polskiego Towarzystwa Chirurgii Robotowej, odbyły się we Wrocławiu w dniach 4-5 marca. Do udziału w wydarzeniu zostali zaproszeni uznani europejscy specjaliści chirurgii robotowej z zakresu chirurgii ogólnej, onkologicznej, chirurgii piersi, kardiochirurgii, urologii, ginekologii,

laryngologii. Gośćmi specjalnymi Kongresu byli chirurdzy z Europejskiego Instytutu Onkologii w Mediolanie, referencyjnego ośrodka chirurgii robotowej w Europie. Specjaliści z Mediolanu podzieli się ze słuchaczami swoim cennym, niejednokrotnie pionierskim w skali światowej doświadczeniem. Wspólne obrady przyczyniły się do nawiązania współpracy pomiędzy Wojewódzkim Szpitalem Specjalistycznym we Wrocławiu a Europejskim Instytutem Onkologii w Mediolanie. Kongres po raz kolejny udowodnił, że postęp i chirurgia robotowa nie znają granic i są w stanie wkroczyć praktycznie w każdą dziedzinę zabiegową. W dniu 9 maja 2016 roku zespół onkologów w składzie dr n. med. Marek Zawadzki, dr n. med. Marek Rząca, oraz dr Magdalena Sitarska, wykonał po raz pierwszy operację międzyzwieraczowej amputacji odbytnicy w technice robotowej.

Podsumowując od grudnia 2010 roku do grudnia roku 2017 w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym Ośrodku Badawczo Rozwojowym we Wrocławiu, prowadzonym przez Pana Profesora Wojciecha Witkiewicza przy udziale całego zespołu, z powodzeniem przeprowadzono 300 operacji (e) techniką robotową, dając solidny fundament dla dalszego rozwoju chirurgii robotowej w Polsce.